فکت‌نامه | Factnameh

جاسوسی لابوبو

در قسمت ۲۲۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به ادعای یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره نقش «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد پرداختیم؛ ادعایی که البته از ما نشان شاخ‌دار گرفت.
همزمان با بحران آب در ایران، ادعاهایی درباره اجرای یک پروژه آبی از سوی ایران در کربلا شده بود که این هفته آن را فکت‌چک کردیم.
ادعای کشته شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران، خبر بی‌اساسی است که برخی رسانه‌های ایران، آن را همراه یک توییت جعلی بازنشر کرده‌اند. در این قسمت درباره این ادعا توضیح داده‌ایم.
عروسک‌های لابوبو این روزها طرفداران زیادی در دنیا دارد. یک ویدیوی پربازدید، ادعا کرده بود که در این اسباب‌بازی‌ها جی‌پی‌اس جاسازی شده و برای جاسوسی استفاده می‌شود. از این عروسک‌ها چه می‌دانیم؟
ادعای سفر یک دختر جوان به مریخ و حمله سفینه فضایی بیگانه به زمین طی ماه‌های آینده، دو ادعای مرتبط به حوزه فضاست که در این اپیزود به آنها پرداخته‌ایم.
در بخش مرور کامنت‌ها نیز درباره فکت‌چک‌های مشترک با مخاطبان و برنامه فکت‌نامه برای فصل جدید پادکست «هزارداستان بودجه» توضیحاتی داده‌ایم.
 
00:01:33 مقدمه
00:06:28 ادعای شاخ‌دار درباره «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد
00:18:45 درباره پروژه آبی شرکت ایرانی در کربلا چه می‌دانیم؟
00:22:47 ادعای شاخ‌دار درباره کشته‌شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران
00:27:41 ادعای نادرست درباره جاسازی جی‌پی‌اس در عروسک‌های لابوبو
00:32:47 آلیسا کارسون فضانورد نیست و برنامه‌ای برای سفر او به مریخ وجود ندارد
00:35:04 ادعای شاخ‌دار «حمله سفینه فضایی بیگانه به زمین»
00:40:41 توضیح درباره فکت‌چک‌‌های مخاطبان و پادکست «هزارداستان بودجه»
00:46:05 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
ادعای شاخ‌دار درباره نقش «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد
درباره پروژه آبی شرکت ایرانی در کربلا چه می‌دانیم؟
ادعای شاخ‌دار درباره کشته‌شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران
ادعای نادرست درباره جاسازی جی‌پی‌اس در عروسک‌های لابوبو
آلیسا کارسون فضانورد نیست و برنامه‌ای برای سفر او به مریخ وجود ندارد
ادعای شاخ‌دار «حمله سفینه فضایی بیگانه به زمین»
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

ممتاز بیگم

در مقدمه قسمت ۲۲۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه، کمی درباره لایحه پرحاشیه «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» صحبت کردیم؛ لایحه‌ای که فعلا قرار شده از مجلس پس گرفته شود.
از ابتدای جنگ ایران و اسرائیل، ادعاهایی درباره ساخت یا مونتاژ پهپادهای اسرائیلی در ایران مطرح شد. در مقاله‌ای، به بررسی اخبار و اطلاعات مرتبط با این ادعا پرداخته‌ایم.
دو ادعا از مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف از فکت‌نامه نشان نادرست گرفتند که در این قسمت هر دو را توضیح می‌دهیم.
ادعای بی‌اساس «آزمایش موشک قاره‌پیمای خرمشهر ۵»، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح داده‌ایم.
در ادامه درباره خبر ساختگی شکایت پرستو فروهر از شهرداری مونیخ «به جرم راه دادن شاهزاده رضا پهلوی» صحبت کرده‌ایم.
دو ادعای مرتبط با وضعیت این روزهای غزه، از سوژه‌های دیگر فکت‌چک‌های این هفته‌اند و در ادامه درباره نقل قول نادرست سعید جلیلی از نخست‌وزیر سابق بریتانیا نیز صحبت کرده‌ایم.
این قسمت، فکت‌چک‌های چند سوژه جالب را هم توضیح دادیم؛ از ماجرای «ممتاز بیگم» در پاکستان و ویدیوی جعلی از مجلس بولیوی و ادعایی عجیب درباره زندگی نوعی پرنده در ایران، تا ادعایی درباره سریال «بازی مرکب» و البته یک پرتاب سه‌امتیازیِ شاخ‌دار.
 
00:01:35 مقدمه و توضیح درباره لایحه اخیر دولت
00:06:58 از کارگاه‌های مونتاژ پهپاد اسرائیلی در خاک ایران چه می‌دانیم؟
00:15:58 ادعای نادرست پزشکیان درباره حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل
00:18:42 آیا هوافضای سپاه در میان پنج قدرت برتر هوافضای جهان است؟
00:22:59 ادعای نادرست تست موشک بالستیک قاره‌پیمای خرمشهر ۵
00:28:03 ادعای شاخ‌دار درباره وحشت در اسرائیل از رونمایی خرمشهر ۵
00:30:11 شایعه شکایت پرستو فروهر از شهرداری مونیخ بخاطر راه‌دادن رضا پهلوی
00:33:19 ادعای نادرست حرکت ۱۰۰۰ کشتی از ۵۰ ملیت برای شکستن محاصره غزه
00:36:17 ویدیوی دستکاری‌شده خطبه‌های نماز مسجدالحرام درباره مردم غزه
00:37:59 ادعای جلیلی درباره اظهارنظر ریشی سوناک و نقش ایران در نظم جهان
00:40:52 ادعای نادرست درباره وجود موجود عجیب‌الخلقه در باغ وحش کراچی
00:56:44 انتساب ادعای نادرست به وزیر دفاع اسرائیل درباره خیزش مردم
00:58:40 ادعای شاخ‌دار فرو ریختن دیوار مجلس نمایندگان در بولیوی
00:59:50 ادعای شاخ‌دار پرتاب سه‌امتیازی بازیکن ایرانی در لیگ بسکتبال یونان
01:01:30 منبع الهام سریال «بازی مرکب» بازداشتگاه «خانه برادران» نبود
01:05:22 ادعای شاخ‌دار درباره رشد گونه‌ای از پرنده در انار
01:07:34 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد و رزا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
از کارگاه‌های مونتاژ پهپاد اسرائیلی در خاک ایران چه می‌دانیم؟
ادعای نادرست پزشکیان درباره حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل
آیا هوافضای سپاه در میان پنج قدرت برتر هوافضای جهان است؟
ادعای نادرست تست موشک بالستیک قاره‌پیمای خرمشهر ۵
ادعای شاخ‌دار درباره وحشت در اسرائیل از رونمایی خرمشهر ۵
ادعای شکایت پرستو فروهر از شهرداری مونیخ بخاطر راه‌دادن رضا پهلوی
ادعای نادرست حرکت ۱۰۰۰ کشتی از ۵۰ ملیت برای شکستن محاصره غزه
ویدیو دستکاری‌شده خطبه‌های نماز مسجدالحرام درباره گرسنگی در غزه
ادعای جلیلی درباره اظهارنظر ریشی سوناک و نقش ایران در نظم جهان
ادعای نادرست درباره وجود موجود عجیب‌الخلقه در باغ وحش کراچی
انتساب ادعای نادرست به وزیر دفاع اسرائیل درباره خیزش مردم
ادعای شاخ‌دار فرو ریختن دیوار مجلس نمایندگان در بولیوی
ادعای شاخ‌دار پرتاب سه‌امتیازی یک بازیکن ایرانی در لیگ بسکتبال یونان
منبع الهام سریال «بازی مرکب» بازداشتگاه «خانه برادران» نبود
ادعای شاخ‌دار درباره رشد گونه‌ای از پرنده در انار
ادعاهای بی‌اساس درباره انتقال آب از ایران به عراق و کویت
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

آب و نت

در ابتدای قسمت ۲۲۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه به موضوع داغ این روزهای ایران یعنی «اینترنت طبقاتی» پرداخته‌ایم.
در ادامه، به دو سوژه‌ای اشاره کردیم که با بی‌آبی این روزهای برخی شهرهای ایران بی‌ارتباط نیست.
پرتاب آزمایشی سپاه با ماهواره‌بر «قاصد» در روزهای اخیر به موضوع نسبتا پربحثی تبدیل شد. تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم که آیا این اقدام، تست موشک بالستیک قاره‌پیما بود یا نه؟
میزان یارانه صرف‌شده برای مهاجران در ایران، وضعیت هوای تهران بعد از انفجار دو انبار سوخت در روزهای جنگ اخیر و سطح بسیار خطرناک اشعه فرابنفش در تهران طی روزهای اخیر، از دیگر موضوعات دیگر این قسمت هستند.
دو سوژه درباره نرخ بیکاری و وضعیت گردشگری در ایران، از موضوعات اقتصادی این هفته‌اند که هر دو از ما نشان «گمراه‌کننده» گرفتند.
در این قسمت همچنین هفت فکت‌چک کوتاه را مرور کردیم؛ از ادعاهای عراقچی و غرق شدن یک فرمانده سپاه و داستان ساختگی یک کودک بندرعباسی، تا تونل آخرالزمانی و ویدیوی پربازدید کریستیانو رونالدو با هوش مصنوعی.
 
00:02:27 مقدمه
00:03:24 از کمیته تسهیل اقتصاد دیجیتال و اینترنت طبقاتی چه می‌دانیم؟
00:11:53 ادعای اغراق‌شده درباره مصرف کولرهای آبی
00:23:53 ادعای نادرست رهاسازی آب زاینده‌رود در نتیجه بمباران «نطنز»
00:29:29 آیا پرتاب «قاصد»، تست موشک بالستیک قاره‌پیمای سپاه بود؟
00:37:10 ادعای نادرست درباره یارانه ۴۵۰ همتی مهاجران افغان در ایران
00:40:55 از آلایندگی زیست‌محیطی حمله به انبار نفت کن و ری چه می‌دانیم؟
00:45:12 از وضعیت «بسیار خطرناک» تابش فرابنفش در تهران چه می‌دانیم؟
00:51:00 مقایسه گمراه‌کننده نرخ بیکاری در ایران با کشورهای اروپایی
00:55:07 ادعای نادرستِ حضور ایران در بین ۲۰ مقصد برتر گردشگری جهان
00:59:29 ادعای عراقچی درباره اینکه کشتن ترامپ، موضع رسمی ایران نبود
01:01:01 خبر جعلی و طنز با ادعای غرق‌شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه
01:02:12 اتهام بی‌اساس مسموم کردن ۱۱۴ راس گاو، به کارگر افغانستانی
01:04:00 ویدیوی رنگ کردن هلوها در گرجستان
01:05:13 شایعه کودک بندرعباسی که با یک تکه یونولیت به امارات رسید
01:08:00 انبار فوق‌سری آخرالزمانی یا مرکز نگهداری محصولات لبنیاتی؟
01:09:02 ویدیوی ساختگی منتسب به رونالدو در حال صلوات فرستادن
01:10:50 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
از کمیته تسهیل اقتصاد دیجیتال و اینترنت طبقاتی چه می‌دانیم؟
ادعای اغراق‌شده درباره مصرف کولرهای آبی
ادعای نادرست رهاسازی آب زاینده‌رود در نتیجه بمباران «نطنز»
آیا پرتاب «قاصد»، تست موشک بالستیک قاره‌پیمای سپاه بود؟
ادعای نادرست درباره یارانه ۴۵۰ همتی مهاجران افغان در ایران
از آلایندگی زیست‌محیطی حمله به انبار نفت کن و ری چه می‌دانیم؟
از وضعیت «بسیار خطرناک» تابش فرابنفش در تهران چه می‌دانیم؟
مقایسه گمراه‌کننده نرخ بیکاری در ایران با کشورهای اروپایی
ادعای نادرستِ حضور ایران در بین ۲۰ مقصد برتر گردشگری جهان
ادعای عراقچی درباره اینکه کشتن ترامپ، موضع رسمی ایران نبود
خبر جعلی و طنز با ادعای غرق‌شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه
اتهام بی‌اساس مسموم کردن ۱۱۴ راس گاو، به کارگر افغانستانی
ویدیوی رنگ کردن هلوها در گرجستان
شایعه کودک بندرعباسی که با یک تکه یونولیت به امارات رسید
انبار فوق‌سری آخرالزمانی یا مرکز نگهداری محصولات لبنیاتی؟
ویدیوی ساختگی منتسب به رونالدو در حال صلوات فرستادن
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

دوباره شکدم

در قسمت ۲۲۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه کمی مفصل درباره «مکانیزم ماشه» صحبت کرده‌ایم، عبارتی که این روزها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
بعد از حدود چهار سال، باز هم ادعاها درباره کاترین شکدم بالا گرفته است. بخش زیادی از این ادعاها را قبلا بررسی کرده بودیم. در این قسمت به یادآوری برخی از نتایج بررسی‌های قبلی و توضیح ادعاهای جدید پرداخته‌ایم.
هفته قبل گزارش جدید فکت‌نامه با عنوان «الگوهای رایج اخبار جعلی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل» منتشر شد که در این اپیزود درباره آن صحبت می‌کنیم. در ادامه نیز مقاله فکت‌نامه به زبان انگلیسی درباره جنگ ۱۲ روزه و هوش مصنوعی را کمی شرح می‌دهیم.
ادعای نادرست گم شدن یک بمب‌افکن B2 آمریکا و همچنین ادعاها درباره کشته شدن یک افسر پدافند هوایی ایران بعد از انهدام یک اف۱۶ اسرائيل، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.
پخش یک تصویر دستکاری‌شده از برنامه‌ای تلویزیونی به عنوان یک سند جنگی و توضیح صداوسیما در این رابطه، موضوع بعدی این اپیزود است.
در بخش پایانی مرور فکت‌چک‌ها نیز درباره پرونده سما جهانباز، دختری که از سه سال قبل در شیراز ناپدید شده است، کمی صحبت کرده‌ایم.
 
00:01:27 مقدمه
00:03:25 مکانیسم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟
00:14:01 ادعای نادرست رابطه جنسی کاترین شکدم با ۱۲۰ مقام جمهوری اسلامی
00:27:03 انتساب نادرست ویدیوی یک گفتگو به کاترین شکدم
00:30:54 الگوهای رایج اخبار جعلی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل
00:41:51 مقاله‌ فکت‌نامه به زبان انگلیسی: «اولین جنگ هوش مصنوعی»
00:48:14 ماجرای بمب‌افکن 2-B که در عملیات فریب حمله به ایران شرکت داشت
00:51:51 از سرنگونی اف۱۶ به‌دست سرهنگ محمد علیزاده چه می‌دانیم؟
00:56:39 نمایش یک سند دستکاری‌شده در صداوسیما
01:01:42 ادعاهای نادرست درباره پیدا شدن «سما جهانباز» در افغانستان
01:05:30 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
مکانیسم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟
ادعای نادرست رابطه جنسی کاترین شکدم با ۱۲۰ مقام جمهوری اسلامی
انتساب نادرست ویدیوی یک گفتگو به کاترین شکدم
الگوهای رایج اخبار جعلی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل
مقاله‌ فکت‌نامه به زبان انگلیسی: «اولین جنگ هوش مصنوعی»
ماجرای بمب‌افکن 2-B که در عملیات فریب حمله به ایران شرکت داشت
از سرنگونی اف۱۶ به‌دست سرهنگ محمد علیزاده چه می‌دانیم؟
نمایش یک سند دستکاری‌شده در صداوسیما
ادعاهای نادرست درباره پیدا شدن «سما جهانباز» در افغانستان
مصاحبه روزنامه اعتماد درباره اطلاعاتی از پرونده سما جهانباز
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

ویدیوی تجریش

در قسمت ۲۲۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدید و پرواکنش انفجار تجریش صحبت کردیم.
ادعای مسعود پزشکیان درباره فتوای دو مرجع تقلید علیه دونالد ترامپ، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.
سرنگونی جنگنده‌های اف۳۵ اسرائیلی در ایران، یکی از پرتکرارترین ادعاهای نادرست هفته‌های اخیر است. در این قسمت به متن و حواشی این مساله پرداختیم و همچنین به گمانه‌زنی‌ها درباره خرید جنگنده‌های چینی از سوی ایران اشاره کردیم.
تصاویر ماهواره‌ای از برخی پایگاه‌های موشکی و نظامی ایران، سوالاتی را درباره زمین‌های فوتبال کنار این مراکز ایجاد کرده است که درباره آن هم توضیح داده‌ایم.
در هفته‌های اخیر نام رافائل گروسی دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها در رسانه‌های ایران تکرار شده است. مشکل جمهوری اسلامی با گروسی چیست؟
موضوع مهاجران افغانستانی در ایران و ادعای جاسوسی گسترده آنها برای اسرائيل، از موضوعات داغ این روزهای رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی است که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.
در پایان، دو فکت‌چک کوتاه را درباره سخنرانی فرمانده جدید سپاه و ویدیویی که ادعا شده از کابین خلبان یک جنگنده اسرائیلی ضبط شده، مرور خواهیم کرد.
 
00:01:27 مقدمه
00:03:27 درباره حمله هوایی اسرائیل به میدان قدس تجریش چه می‌دانیم؟
00:24:53 فتوای محاربه مکارم شیرازی و نوری‌همدانی علیه ترامپ واقعی است
00:30:59 ادعای نادرست سقوط ارزش لاکهید مارتین به‌دنبال سرنگونی اف-۳۵
00:33:15 چرا سرنگونی اف۳۵ اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی غیرممکن است؟
00:41:28 خبر جعلی تایید دستگیری خلبان اسرائیلی در ایران، از سوی ترامپ
00:49:05 از زمین‌های چمن فوتبال در پایگاه‌های موشکی چه می‌دانیم؟
00:56:03 ادعای نادرست قطعی‌شدن خرید ۴۰ فروند جت J-10C از چین
00:59:07 ویدیوی قدیمی در چین با عنوان تمرین خلبانان ایرانی
01:00:11 مشکل مقام‌های جمهوری اسلامی با مدیرکل آژانس چیست؟
01:06:30 درباره تعداد افغانستانی‌های متهم به جاسوسی در ایران چه می‌دانیم؟
01:12:59 ادعای منتسب به امام‌جمعه افغانستان درباره اخراج مهاجران از ایران
01:14:47 ویدئوی سخنرانی فرمانده سپاه به زبان عبری، دستکاری شده است
01:15:49 جا زدن کلیپ بازی جنگی به جای ویدیوی حمله هوایی به ایران
01:17:12 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
درباره حمله هوایی اسرائیل به میدان قدس تجریش چه می‌دانیم؟
فتوای محاربه مکارم شیرازی و نوری‌همدانی علیه ترامپ واقعی است
ادعای نادرست سقوط ارزش لاکهید مارتین به‌دنبال سرنگونی اف-۳۵
چرا سرنگونی اف۳۵ اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی غیرممکن است؟
خبر جعلی منسوب به ترامپ درباره تایید دستگیری خلبان اسرائیلی در ایران
از زمین‌های چمن فوتبال در پایگاه‌های موشکی چه می‌دانیم؟
ادعای نادرست درباره قطعی شدن خرید ۴۰ فروند جت J-10C از چین
ویدیوی قدیمی در چین با عنوان تمرین خلبانان ایرانی
مشکل مقام‌های جمهوری اسلامی با مدیرکل آژانس چیست؟
درباره تعداد افغانستانی‌های متهم به جاسوسی در ایران چه می‌دانیم؟
ادعای منتسب به «امام جمعه افغانستان» درباره اخراج مهاجران از ایران
ویدئوی سخنرانی فرمانده سپاه به زبان عبری، دستکاری شده است
جا زدن کلیپ بازی جنگی به جای ویدیوی حمله هوایی به ایران
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

شاخ‌دارهای پس از جنگ

در قسمت ۲۲۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا آمارهای کوتاهی از عملکرد فکت‌نامه در روزهای جنگ اخیر را مرور کردیم و سپس درباره ویدیوی منتسب به انفجار سردر زندان اوین، توضیحاتی دادیم.
گمانه‌زنی‌ها و واکنش‌ها درباره محل اقامت علی خامنه‌ای از ابتدای جنگ تا امروز، باعث شد تا یک سخنرانی قدیمی از او بازنشر زیادی پیدا کند. درباره این موضوع و فکت‌چک آن صحبت کرده‌ایم.
افت نرخ هش‌ریت بیت‌کوین دنیا در زمان قطع اینترنت ایران، از موضوعات مورد توجه کاربران در روزهای اخیر بود که به آن پرداخته‌ایم.
ادعای تسنیم درباره عکسی که در «رادیو فردا» منتشر شده بود، ادامه روند انتشار ویدیوهای قدیمی و جعلی در صداوسیما، ویدیوی وایرال‌شده منتسب به ورود کماندوهای اسرائیلی به ویرانه‌های فردو، جعل خبر درباره تلفات اسرائیل در جنگ اخیر و تصویر نادرست منتسب به خسارت‌های موسسه وایزمن اسرائیل، از جمله دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.
گزارش تازه‌ترین گردهمایی فکت‌چکرها (گلوبال‌فکت) را در ادامه این قسمت خواهید شنید.
پس از آن، سه ادعای حوزه سلامت را مرور می‌کنیم که قبل از شروع جنگ درستی‌سنجی کرده بودیم، اما فرصتی برای مرور آنها پیش نیامده بود.
 
00:01:30 مقدمه
00:03:36 آمارهایی از عملکرد فکت‌نامه در روزهای جنگ
00:08:05 درباره حمله اسرائیل به زندان اوین چه می‌دانیم؟
00:10:32 ادعای خامنه‌ای درباره پنهان شدن رهبران آمریکا بعد از ۱۱ سپتامبر
00:19:57 آیا کاهش هشت‌ریت بیت‌کوین ارتباطی با قطع اینترنت ایران دارد؟
00:25:50 ماجرای چاپ عکس استاندار یزد به اسم «دانشمند هسته‌ای»
00:27:39 ویدیوهای قدیمی و ساخته هوش مصنوعی در صداوسیما
00:28:34 ویدیو نادرست از ادعای ورود کماندوهای اسرائیل به فردو
00:31:35 برعکس‌کردن خبر تعداد تلفات در حملات اسرائیل به ایران
00:34:52 انتساب تصاویر تخریب پایگاه موشکی تبریز به «وایزمن» اسرائیل
00:36:03 گزارشی از تازه‌ترین گردهمایی گلوبال‌فکت
00:44:50 ادعای شبه‌علمی و خطرناک تاثير رژيم قلیایی بر درمان سرطان
00:47:46 ادعای نادرست درباره بی‌اثر و مضربودن کرم ضدآفتاب
00:49:55 ادعای شاخ‌دار درباره اثر دانه انار بر سرطان
00:53:29 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
درباره حمله اسرائیل به زندان اوین چه می‌دانیم؟
ادعای خامنه‌ای درباره پنهان شدن رهبران آمریکا بعد از ۱۱ سپتامبر
آیا کاهش هشت‌ریت بیت‌کوین ارتباطی با قطع اینترنت در ایران دارد؟
ماجرای جالب چاپ عکس استاندار یزد به اسم «دانشمند هسته‌ای»
ویدیوهای قدیمی و ساخته هوش مصنوعی در صداوسیما
ویدیو نادرست از ادعای ورود کماندوهای اسرائیل به فردو
برعکس‌کردن خبر تعداد تلفات در حملات اسرائیل به ایران
انتساب تصاویر تخریب پایگاه موشکی تبریز به موسسه وایزمن اسرائیل
ادعای شبه‌علمی و خطرناک تاثير رژيم قلیایی بر درمان سرطان
ادعای نادرست درباره بی‌اثر و مضربودن کرم ضدآفتاب
ادعای شاخ‌دار درباره اثر دانه انار بر سرطان
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

«آتش‌بس»

قسمت ۲۲۳ پادکست فکت‌نامه در شرایطی ضبط شد که حدود یک روز از شروع آتش‌بس میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل گذشته بود.
ادعای کشته‌شدن نصرالله و سنوار بعد از آتش‌بس با اسرائيل و فایل صوتی منتسب به صحبت‌های پزشکیان در شب آتش‌بس، دو فکت‌چکی است که با تحولات اخیر مرتبط است.
ادعای قطع سراسری اینترنت در اسرائيل در روزهای جنگ، از جمله ادعاهایی است که به طور گسترده در رسانه‌های داخل ایران منتشر شده بود، اما توضیح دادیم که چرا به آن نشان شاخ‌دار دادیم.
بعد از تمام تصاویر نادرستی که به رهگیری و انهدام جنگنده‌های اف۳۵ اسرائیل در ایران نسبت داده شده بود، به‌تازگی ویدیویی دست به دست شده که همین ادعا را تکرار می‌کند. توضیح داده‌ایم که چرا این ویدیو نیز هیچ ارتباطی با این جنگنده‌ها ندارد.
ویدیوی هولناک حمله یک مرد به یک کودک خردسال در فرودگاهی در مسکو بسیار پربازدید شده بود؛ ویدیویی که واقعی است اما ادعاهای نادرستی درباره آن مطرح شده بود تا به نوعی آن را به جنگ اخیر ارتباط دهد.
این‌ها و چند فکت‌چک کوتاه را در این پادکست خواهید شنید.
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره کرده‌ایم:
ادعای نادرست کشته‌شدن نصرالله و سنوار بعد از آتش‌بس
ادعای شاخ‌دار درباره قطع اینترنت در اسرائیل
ویدیوی نادرست منتسب به لاشه اف۳۵
ادعای نادرست درباره حمله مرد اسرائیلی به کودک ایرانی در فرودگاه
صوت قدیمی و تقطیع‌شده به اسم فایل لورفته پزشکیان قبل از آتش‌بس
ادعای شاخ‌دار دستور ترامپ برای حمله به تل‌آویو

جنگ - روز دوازدهم

در قسمت ۲۲۲ پادکست فکت‌نامه، به مرور فکت‌چک‌ها و مقاله‌هایی پرداختیم که در حدود سه روز اخیر درباره موضوع جنگ ایران و اسرائيل منتشر کردیم.
حمله آمریکا به سه مرکز هسته‌ای ایران شامل نطنز و فردو و اصفهان، موضوعی است که مقاله نسبتا مفصلی از آن منتشر کرده‌ایم و در این قسمت بطور خلاصه به آن می‌پردازیم.
در یکی از دورهای جدید حمله‌های اسرائیل، در چند نقطه از زندان اوین انفجارهایی رخ داد. تصاویر و خبرهای مربوط به این مساله را بررسی کردیم و درباره آن کمی توضیح داده‌ایم.
گزارش نیویورک‌تایمز درباره گزینه‌های جانشینی علی خامنه‌ای، دستمایه مقاله‌ای در فکت‌نامه شد تا به این سوال پاسخ دهیم که آیا از نظر قانونی، خامنه‌ای می‌تواند برای خود جانشین تعیین کند؟
این سوژه‌ها و چند فکت‌چک دیگر را در این قسمت پادکست فکت‌نامه خواهید شنید.
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره کرده‌ایم:
آیا با حمله به فردو، تهدید هسته‌ای جمهوری اسلامی تمام شده‌است؟
درباره حمله اسراییل به زندان اوین چه می‌دانیم؟
آیا از نظر قانونی خامنه‌ای می‌تواند برای خود جانشین تعیین کند؟
نامه جعلی استعفای مسعود پزشکیان
خبر جعلی چادرنشینی دو و نیم میلیون اسرائیلی
جا زدن ویدئوی انفجار بیروت به اسم حمله موشکی ایران

جنگ - روز هشتم

قسمت ۲۲۱ پادکست فکت‌نامه را در شرایطی منتشر می‌کنیم که تنها دو روز از انتشار اپیزود قبلی گذشته، اما به دلیل تداوم جنگ اخیر، سرعت تحولات، محدودیت شدید اینترنت در ایران و درخواست مخاطبان، تصمیم گرفتیم هر هفته دو یا سه قسمت پادکست جدید منتشر کنیم.
انتشار نسخه‌های mp3 این پادکست‌ها در تلگرام، تقریبا همزمان با پادگیرها، ممکن است بتواند امکان دسترسی بهتری را برای مخاطبان فراهم کند تا در اوضاع فعلی بتوانند در مدت‌زمان نسبتا کمی چند فکت‌چک و سوژه را همراه با مرور کنند.
در این قسمت، نقشه جعلی عباس عراقچی، هشداری درباره دودهای نارنجی‌رنگ، نگرانی‌ها از نشت گازها یا مواد آسیب‌زا از تاسیسات نطنز و فردو و یکی دو ادعا با تکرار کلیدواژه «موساد» در رسانه‌های داخل ایران را مرور می‌کنیم.
درستی‌سنجی چند عکس و ویدیوی ساختگی، قدیمی یا بی‌ربط به تحولات اخیر، سوژه پرتکرار این روزهای فکت‌نامه است که در این قسمت نیز به چند مورد آن پرداخته‌ایم.
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره کرده‌ایم:
جا زدن تصویر ساختگی به اسم آثار حملات موشکی ایران به اسرائیل
ادعای شاخ‌دار ارسال موشک بالستیک غیرهسته‌ای از پاکستان به ایران
انتشار ویدئوی ۲۲ سال پیش، به اسم حمله موشکی ایران به حیفا
از حملات موشکی ایران به هدف مقر موساد چه می‌دانیم؟
انتشار ویدئوی قدیمی به اسم دستگیری عوامل موساد در روزهای اخیر
مراقب دودهای نارنجی‌رنگ ناشی از حمله به مراکز سوخت موشک باشید
ادعای نادرست درباره خطر نشت رادیواکتیو در تاسیسات فردو
انتشار عکس قدیمی اقلیم کردستان عراق به‌جای حملات ایران به اسرائیل
استفاده عباس عراقچی از یک نقشه جعلی
ویدیوی نادرست منتسب به جنگ اسرائیل و ایران
ویدئوی جعلی از تظاهرات ضد جنگ علیه ایران در اسرائیل
جای قاب عکس در تصویر مصاحبه حسین رزاق با ایران‌اینترنشنال
جا زدن ویدیوی حمله اسرائیل به‌جای حملات وعده صادق سه

جـنـگ

قسمت ۲۲۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه در شرایطی ضبط و منتشر می‌شود که ایران و اسرائیل کمتر از یک هفته‌ است که درگیر جنگ شده‌اند. در این قسمت به طور کامل به مرور فکت‌چک‌ها و گزارش‌هایی پرداختیم که در روزهای اخیر با همین موضوع منتشر کردیم.
نگرانی‌های مردم از تبعات حمله به نطنز و فردو و این پرسش که آیا خطر فاجعه نشت رادیواکتیو وجود دارد یه نه؟ موضوعی است که سعی کردیم به آن پاسخ دهیم.
همزمان با بررسی خروج ایران از NPT در مجلس شورای اسلامی، به این پرسش پرداختیم که خروج احتمالی ایران به چه معناست؟
ادعاها، تصاویر و اطلاعات نادرستی که در روزهای اخیر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی پخش شده بود، بسیار زیاد و متنوعند. در این قسمت تلاش کردیم بیش از ۳۰ مورد از این ادعاها را مرور کنیم.
خبرها درباره کشته شدن تعدادی از فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی، ادعاها درباره تلاش مقام‌های حکومت ایران برای خروج از کشور و ادعای پرتکرار انهدام جنگنده‌های اف۳۵ اسرائیل از سوی پدافند هوایی ایران، از جمله جریان‌هایی است که در این اپیزود به آنها پرداخته‌ایم.
ادعای عجیب محسن رضایی درباره تهدید پاکستان به حمله اتمی علیه اسرائيل، انتشار صحبت‌های قدیمی پزشکیان به اسم موضع‌گیریِ جدید جمهوری اسلامی و نظرات متفاوت درباره دو فروند اف۱۴ که اسرائیل هدف قرار داد، از دیگر سوژه‌های این هفته هستند.
در میان مشکلات شدید اینترنت در ایران، برخی مدعی‌اند که می‌توانند گوشی‌های تلفن همراه را مستقیما و به صورت رایگان به اینترنت استارلینک وصل کنند؛ ادعای نادرستی که پیش‌تر درباره آن صحبت کرده‌ایم و باز هم فکت‌چک‌های قبلی را یادآوری کرده‌ایم.
این‌ها و سوژه‌های دیگر مرتبط با جنگ را در این قسمت خواهید شنید.
 
00:00:01 یک مقدمه متفاوت
00:04:59 شروع جنگ و نگرانی درباره نشت مواد رادیواکتیو در ایران
00:11:45 خروج ایران از NPT به چه معناست؟
00:14:58 ادعای انهدام اف۳۵ اسرائیل و چند ادعا و تصویر بی‌ربط و جعلی
00:41:27 ماجرای دو اف۱۴ ایران و چند فکت‌چک کوتاه دیگر
00:52:30 کامنت‌ها
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
حمله به نطنز و فردو؛ آیا خطر فاجعه نشت رادیواکتیو وجود دارد؟
خروج ایران از NPT به چه معناست؟
ادعای نادرست فارس درباره تکذیب حمله پهپادی به اسرائیل
ادعای نادرست درباره لاشه جنگنده اف ۳۵
انتساب ویدیوی ساختگی و قدیمی به انهدام جنگنده اسرائیلی
ادعای نادرست انهدام سومین اف ۳۵
جا زدن فیلم سرنگونی جنگنده روسی به جای اف۳۵ اسرائیلی
ویدیوی قدیمی منتسب به رهگیری پدافند وزارت دفاع از اف۳۵
ویدیوی قدیمی با ادعای شلیک موشک از زیردریایی ایرانی
ویدیوی ساختگی «تهران‌تایمز» با عنوان خرابی‌های تل‌آویو
عکس دستکاری‌شده با عنوان انفجار تل‌آویو
انتساب یک ویدیو مربوط به چین به آتش‌سوزی مقر موساد
از حملات موشکی ایران به هدف مقر موساد چه می‌دانیم؟
ادعای بی‌اساس محسن رضایی درباره پاکستان و تهدید اتمی اسرائیل
پیکری بی‌جان بر اثر حملات اسرائیل به تهران
تابلوی برق یا دستگاه ماینر علی شمخانی
عکس قدیمی علی شمخانی در شبکه‌های اجتماعی
ویدیوی نادرست منتسب به فرار مقامات جمهوری اسلامی
ادعای بی‌اساس درباره فرار مجتبی خامنه‌ای به روسیه
درباره ماکت‌های اف۱۴ در فرودگاه مهرآباد چه می‌دانیم
مصاحبه قدیمی پزشکیان با تلویزیون روسیه
جا زدن ویدئوی قدیمی به اسم جنگنده‌های اسرائیلی
انتشار ویدیوی جنگنده‌های پاکستان به اسم جنگنده‌های ایران
ادعای شاخ‌دار ادای احترام نازی به پرچم ایران در آلمان
کارمندان کمیساریای پناهندگان سازمان ملل، ایران را ترک نکردند
ادعای نادرست درباره هجوم مردم ایران به مرزهای افغانستان
ادعای شاخ‌دار هک شدن بی‌بی‌سی
ادعای نادرست درباره اینترنت استارلینک رایگان و بدون فیلتر در ایران
ادعای نادرست اینترنت رایگان موبایل استارلینک در ایران
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس