فکت‌نامه | Factnameh

آقازاده‌ها در فرنگ چند نفرند؟

قسمت هفتم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت صحبت می‌کنیم و به شما می‌گوییم این اتفاق چگونه و با چه کیفیتی در حال رخ دادن است.
سوژه پر سرو صدایی که این هفته در فکت‌نامه و به بهانه اظهارنظر محمد غرضی به آن پرداختیم، مربوط به تعداد آقازاده‌هایی است که در آمریکا زندگی می‌کنند. در این بخش توضیح می‌دهیم که چه مشکلاتی بر سر راه فهمیدن تعداد آقازاده‌ها در فرنگ وجود دارد.
آمارهای سقط جنین در ایران، دیگر سوژه‌ای است که به آن می‌پردازیم و کمی هم به سراغ موضوعات مربوط به کرونا می‌رویم؛ بررسی ادعایی که می‌گوید نتانیاهو گفته مسلمانان را واکسن کرونا می‌کشد، ادعای توقف تزریق واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی و ادعای در اختیار قرار دادن پایگاه‌های نظامی کشورها در ازای تحویل واکسن فایزر.
 
اینها مرور مهم‌ترین سوژه‌هایی است که سایت درستی‌سنجی فکت‌نامه در هفته گذشته به آن پرداخته است.
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند.
گفتگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. 
 
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این شماره به آنها اشاره می‌کنیم:
خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت
آیا ۵ هزار «آقازاده» در آمریکا سکونت دارند؟
آیا سالی ۱/۳ میلیون سقط جنین در ایران انجام می‌شود؟
آیا نتانیاهو گفته با واکسن مسلمانان را نابود خواهد کرد؟
آیا واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده است؟
علی کرمی و نظریه گسترش «بی دینی» از طریق «سیستم تنفسی»
فایزر در برابر تحویل واکسن کرونا، پایگاه‌های نظامی آنها را می‌خواهد

افسانه‌های سال‌خوردگی ایرانیان

قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ بیل از گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان درباره این دو نفر می‌رویم.
بعد بیل و ملیندا، از اسماعیل اکبری می‌گوییم که مشاور عالی وزیر بهداشت ایران است. ادعای نادرست او درباره اینکه رشد جمعیت در ایران به زودی صفر می‌شود، موضوع یکی از اصلی‌ترین فکت‌چک‌های این هفته ما در فکت‌نامه بود. رضا درباره نادرستی این ادعا توضیح می‌دهد.
نگاهی به سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره نقش وزارت امور خارجه در سیاست‌های بین‌المللی، یکی دیگر از بخش‌های این اپیزود فکت‌نامه است. 
در ادامه نیز به سراغ دو ادعایی می‌رویم که شما مخاطبان فکت‌نامه، این هفته برای ما فرستاده بودید و ما هر دو را پیش‌تر، فکت‌چک کرده بودیم؛ ادعای پیش‌بینی محمدرضا شاه پهلوی درباره پندمی و ادعایی درباره پزشکان روسی و ویروس کرونا.
در پایان به فکت‌چکی با این عنوان اشاره می‌کنیم: «آیا مردم انگلیس و سوئد خواستار تصویب قانون اعدام برای متجاوزان به عنف شده‌اند؟»
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند.
گفتگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
پادکست فکت‌نامه را می‌تواند صبح جمعه هر هفته ساعت هفت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این شماره به آنها اشاره می‌کنیم:
بیل گیتس و کاهش جمعیت جهان با واکسن؟
شایعات نادرست درباره واکسن‌های بنیاد بیل گیتس و فلج اطفال در هند
شیب کاهش نرخ باروری در ایران
آیا رشد جمعیت ۰/۶ درصد شده و به زودی به صفر می‌رسد؟
آیا در همه جای دنیا سیاست‌خارجی در مجامع بالادستی و نه در وزارت خارجه تعیین می‌شود؟
آیا مردم انگلیس و سوئد خواستار تصویب قانون اعدام برای متجاوزان به عنف شده‌اند؟
کرونا باکتری نیست و کووید۱۹ را نمی‌توان با آنتی‌بیوتیک درمان کرد.

چند کیلو آمار دغیغ

قسمت پنجم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد.
در این اپیزود ابتدا کمی درباره فایل صوتی سه‌ساعته و جنجالی جواد ظریف صحبت می‌کنیم و به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان با جواد ظریف می‌رویم؛ از ادعای او درباره جرم نبودن بهایی بودن در ایران تا اینکه گفته بود به فارسی توییت ننوشته است.
بعد از جواد ظریف، به سراغ فکت‌چک‌های این هفته با موضوع کرونا می‌رویم؛ ماجرای جلوگیری از ورود واکسن اسپوتنیک به برزیل، آمارهای خیلی «دغیغ» سعید نمکی وزیر بهداشت ایران درباره واکسن‌های کرونا، پاسخ به پنج سوال مهم درباره شرایط افراد بعد از واکسیناسیون و البته بررسی و مرور یک فکت‌چک درباره تاثیری که کرونا بر وضعیت اشتغال زنان در ایران گذاشته است.
در پایان نیز به سوژه فیلترینگ و اخلال در دسترسی به کلاب‌هاوس در ایران اشاره می‌کنیم.
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند.
گفتگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
پادکست فکت‌نامه را می‌تواند صبح جمعه هر هفته به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
فهرست فکت‌چک‌هایی که در این شماره به آنها اشاره می‌کنیم:
فکت‌چک‌هایی که درباره سخنان جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران منتشر کرده‌ایم
اثربخشی و امنیت واکسن روسی؛ یافته‌های جدید چه می‌گویند؟
کرونا بعد از دریافت واکسن؛ پاسخ به پنج سوال رایجآیا واکسن اسپوتنیک روسی بیش از ۲۰نوع عارضه خطرناک دارد؟
آیا ۶۲ درصد افرادی که در دوران کرونا بیکار شده‌اند زن هستند؟
درباره فیلترینگ یا اخلال برای دسترسی به کلاب‌هاوس چه می‌دانیم؟

ناظران فروتن مرغ حلال

قسمت چهارم پادکست هفتگی فکت‌نامه، مروری است بر پنج فکت‌چکی که این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر شدند. 
فرهاد و رضا از اعضای تحریریه فکت‌نامه، ابتدا به این سوال پاسخ می‌دهند که آیا دانشمند ژاپنی اعلام کرده روزه گرفتن باعث از بین رفتن سلول‌های سرطانی می‌شود یا نه. 
 
بعد هم نوبت به بخش «شاخ‌دار هفته» می‌رسد؛ ادعاهایی نادرست که از فرط اشتباه بودن، مرغ پخته‌ هم از شنیدن آنها به خنده می‌افتد.
اولین ادعای شاخ‌دار مربوط به کاربران ایرانی توییتر است و روزنامه‌نگاری که ادعا کرده ۹۰ درصد اکانت‌های توییتر فارسی، ترول‌اند یا به یک دولت و نهاد خارجی وابستگی دارند. رضا و فرهاد توضیح می‌دهند چرا همچین ادعایی بی‌اساس است و فکت‌نامه چرا به آن نشان شاخ‌دار داده است.
 
دومین ادعای شاخ‌دار نیز به وزیر بهداشت ایران مربوط می‌شود. می‌شنویم که او چگونه تلاش می‌کند با دستکاری در آمارهای مربوط به واکسیناسیون کره جنوبی و ژاپن، نشان دهد وضعیت واکسیناسیون ایران از جهان عقب‌تر نیست.
 
سوژه دیگر این هفته هم مربوط به مرغ است. در واقع مربوط به نامه‌ای است که در آن نشان داده می‌شود ناظران شرعی ذبح حلال مرغ، ماهی ۲۵۰۰ یورو دستمزد می‌گیرند. در این قسمت بررسی می‌کنیم که ماجرا اصلا از چه قرار است و چگونه یک نامه واقعی، سوالات زیادی را برای ما به وجود آورده است.
شایعه وجود کرم و موجودات خطرناک در ماسک‌ها و همچنین ادعای رستم قاسمی درباره اینکه در زمان وزارتش، صنعت نفت ایران بیشترین توسعه را تجربه کرده، دو فکت‌چک دیگر است که در این قسمت به آن می‌پردازیم.
 
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپیلیکشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
فهرست پیوندهایی که در این اپیزود به آنها اشاره کرده‌ایم:
آیا اقتصاد ایران هجدهمین اقتصاد جهان است؟
بازتاب درستی‌سنجی «فکت‌نامه» در سایت شبکه جهانی درستی‌سنجی
آیا جمهوری اسلامی فضای مجازی را «ول» کرده است؟
آیا همه‌ مراکز مدیریتی در اختیار رئیس‌جمهور است؟
بخش شاخ‌دار سایت فکت‌نامه
ارتباط روزه‌داری با تقویت سیستم ایمنی بدن
آیا ۹۰ درصد حساب‌های مرتبط با ایران در توییتر ترول و غیرمعتبرند؟
آمار وزیر بهداشت از واکسیناسیون کووید ۱۹ در کره جنوبی و ژاپن
آیا ناظران شرعی ذبح حلال برای واردات مرغ از ترکیه حق‌الزحمه ۲۵۰۰ یورویی دریافت می‌کنند؟
آیا در ماسک‌ها، کرم، نخ یا مواد خطرناک کارگذاشته شده است؟
آیا بیشترین فروش نفت تاریخ ایران در سال های ۹۰ و ۹۱ رقم خورد؟
خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت

یا مستعان یا مستعان

تولد داریم چه تولدی!
مستعان ۱۱۰ امروز یک ساله شد. مستعان، دستگاهی که ادعا می‌شد می‌تواند ویروس کرونا را از کیلومترها دورتر شناسایی کند، نقطه عطفی در تاریخ دیس‌اینفورمیشن فارسی است. از آنجایی که نمی‌شد به این راحتی از این موضوع عبور کنیم، این هفته در سومین اپیزود از پادکست فکت‌نامه، برای مستعان یک جشن تولد گرفتیم. در این اپیزود می‌بینیم که ریشه مستعان کجاست و چه کسی توانسته این دستگاه را به عنوان کرونایاب به سپاه پاسداران معرفی کند.
در پایان هم یک غافلگیری خبری داریم و واکنش فرهاد و رضا را به صورت زنده برایتان پخش می‌کنیم؛ لحظه‌ای که عالی‌ترین مقام سیاسی ایران به فکت‌چک فکت‌نامه واکنش نشان داد.

اقتصاد فتوشاپی و زباله‌های چینی

دومین قسمت از پادکست فکت‌نامه، جمعه ۲۰ فروردین ۱۴۰۰ منتشر شد؛ قسمتی که در آن یک نوروز پرخبر را مرور کردیم. فرهاد و رضا از تحریریه فکت‌نامه، در این قسمت هم، میزبان شما هستند. 
در این قسمت ابتدا به سراغ سخنرانی نوروزی آیت‌الله خامنه‌ای رفتیم. او درباره مقالات نانو، اختیارات رئیس‌جمهور، وضعیت آزادی اینترنت در ایران و رتبه اقتصادی ایران در جهان صحبت کرده بود. داستان فکت‌چک این ادعاها، از زبان تیم تحریریه فکت‌نامه، شنیدنی است؛ به خصوص ماجرای عجیب فتوشاپ خبرگزاری تسنیم که تلاش کرد با حذف چند کشور در جدول، رتبه اقتصادی ایران را بالاتر نشان دهد.
بعد از این دید و بازدید نوروزی، به سراغ سوژه داغ این روزها یعنی سند همکاری ایران و چین رفتیم. ابتدا توضیح دادیم که فکت‌نامه تا کنون چه فکت‌چک‌هایی در این باره منتشر کرده است و بعد هم رسیدیم به توییت‌ها و استوری‌های گلشیفته فراهانی که نوشته بود چین، بیابان‌های ایران را به محلی برای دفن زباله‌های اتمی تبدیل کرده‌ است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌هایی که در آن پادکست می‌‌شنوید، دریافت کنید.
این شما و این صحبت‌های ما درباره «اقتصاد فتوشاپی و زباله‌های چینی».

خانم اوشین! شما تو هاروارد چی می‌پوشین؟

سلام و به اپیزود اول پادکست فکت‌نامه خوش آمدید.در این اپیزود ابتدا کمی بیشتر با ما و فعالیت‌هایمان آشنا می‌شوید و در ادامه هم داستان دو فکت‌چک خاطره‌انگیز ما را می‌شنوید؛ ماجرای سانسور اوشین و همین‌طور داستان درستی‌سنجی درباره مقررات پوشش در دانشگاه‌های جهان.اگر پادکست فکت‌نامه را در اپلیکیشن‌های پادکست دنبال کنید، هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران، از انتشار قسمت جدید باخبر خواهید شد.پادکست فکت‌نامه محصول جدید ماست. ما قصد داریم هر هفته مهم‌ترین فکت‌چک‌ها و موضوعات مربوط به درستی‌سنجی را بررسی کنیم. دوست داریم صدای خود را به تعداد بیشتری از شنوندگان برسانیم و می‌دانیم بهترین کمک این است که پادکست فکت‌نامه را به دیگر دوستان و آشنایان خود معرفی کنید.این شما و این نخستین قسمت از پادکست فکت‌نامه با نام «خانم اوشین! شما تو هاروارد چی می‌پوشین؟»factnameh.com
لینک فکت‌چک‌هایی که در این شماره به آنها اشاره کردیم:آیا تعیین تکلیف برای پوشش دانشجویان در دنیا عادی است؟آیا سانسور صدا و سیما داستان واقعی «اوشین» را تغییر داده است؟

معرفی پادکست فکت‌نامه

معرفی پادکست فکت‌نامه
این روزها ادعاهای نادرست و حرف‌های بی‌اساس، از چپ و راست دارند به ما حمله می‌کنند.
این گفته‌ها گاهی فقط یک جمله سیاسی‌اند. بعضی وقت‌ها، تکرار تئوری‌های توطئه‌اند.بعضی از این ادعاها به طرز خجالت‌باری باعث خنده می‌شوند. بعضی وقت‌ها هم این ادعاها می‌توانند با جان آدم‌ها بازی کنند. به خاطر همین، فکت‌چکینگ یا درستی‌سنجی، از همیشه مهم‌تر شده است.
آیا بین این همه نادرستی می‌شود یک راه درست ساخت؟ ما امیدواریم.
فرهاد سوزنچی، سردبیر فکت‌نامه و میزبان شما در این پادکست جدید است.
اگر سایت #فکت‌نامه را می‌شناسید، باید بگوییم ممنون که در این چند سال، بخشی از دنیای ما بودید. اگر هم تازه با فکت‌نامه آشنا شده‌اید که: خوش آمدید. ما اینجا سرمان برای پیدا کردن فکت‌ها و واقعیت‌ها درد می‌کند.
در این پادکست هر هفته درباره فکت‌چکینگ حرف می‌زنیم و آخرین اخبار و مطالبی را که همکارانمان بررسی کرده‌اند با هم مرور می‌کنیم.
ما دوست داریم آدم‌های بیشتری صدایمان را بشنوند و امیدواریم کمک کنیم جواب سوال‌هایتان را پیدا کنید.
ممنون می‌شویم ما را در هر اپلیکیشنی که با آن پادکست می‌شنوید، دنبال کنید.