فکت‌نامه | Factnameh

رتبه فضایی ایران

این هفته در پادکست فکت‌نامه، چهار سوژه اصلی را مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ موضوع «همسرکشی در ایران» می‌رویم؛ سوژه‌ای که پس از اخبار مربوط به قتل ناموسی مونا حیدری در ایران، برای چندمین بار مطرح شده بود. خبرگزاری فارس، در یک اینفوگرافیک اعلام کرد که نرخ زن‌کشی در ایران، کمتر از نرخ شوهرکشی است. رضا در این قسمت توضیح می‌دهد که فرایند بررسی این ادعا چه بوده و چرا ما به آن نشان نادرست داده‌ایم.
یکی دیگر از موضوعاتی که در این قسمت به آن می‌پردازیم، مربوط به مساله استقراض دولت از بانک مرکزی و راهی است که دولت سیزدهم از طریق آن، منابع مالی خود را تامین می‌کند.
در بخش بعدی پادکست، به سراغ ادعایی می‌رویم که بارها تکرار شده و می‌گوید ایران یکی از ده کشور در زمینه فناوری فضایی است. توضیح می‌دهیم که چرا اساسا چنین رده‌بندی‌ای وجود ندارد و وضعیت کشورهای مختلف و ایران در زمینه فناوری‌های مختلف فضایی چگونه است.
ضمن اینکه مروری می‌کنیم به ویدئویی که در آن دسته‌ای از پرندگان در مکزیک، ناگهان به زمین می‌خورند و جان خود را از دست می‌دهند.
بخش پایانی پادکست هم پاسخ به نظرات و مرور پیشنهادهایی است که شنوندگان پادکست آنها را مطرح کرده‌اند.
 
00:00:53 آمارهای مربوط به همسرکشی در ایران
00:11:40 دولت سیزدهم چگونه منابع مالی خود را از بانک مرکزی تامین می‌کند؟
00:19:39 رتبه ایران در فناوری فضایی
00:30:44 مرگ ناگهانی پرندگان در مکزیک
00:35:46 مرور کامنت‌های شنوندگان
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
ادعای خبرگزاری فارس درباره همسرکشی در ایران
استقراض یا استقراض؛ دولت سیزدهم چگونه منابع مالی خود را از بانک مرکزی تامین می‌کند؟
ایران جزو ۱۰ کشور برتر دنیا در فناوری فضایی است؟
ماجرای سقوط و مرگ ناگهانی پرندگان در مکزیک چیست

کودک‌همسری در ایران

انتشار خبر دردناک مربوط به قتل ناموسی و قربانی شدن مونا (غزل) حیدری، بار دیگر مساله کودک‌همسری را در ایران مطرح کرده است زیرا او در سن زیر ۱۸ سالگی ازدواج کرده و دارای فرزند شده است. رضا در پادکست این هفته نتایج پژوهش خود را درباره آمارهای «رسمی» از ازدواج زیر ۱۸ سال در ایران ارائه می‌کند و به ما می‌گوید که وضعیت کودک‌همسری در ایران چگونه است.
این هفته چند سوژه دیگر نیز در پادکست فکت‌نامه بررسی می‌شود. رضا و فرهاد ابتدا درباره جریان‌هایی صحبت می‌کنند که با هجو گرو‌ه‌های تئوری توطئه، به جنگ باورها و عقاید نادرست رفته‌اند. در ادامه کمی درباره وضعیت رشته‌گرایش‌ها در حوزه علمیه قم صحبت می‌کنند و البته بررسی فکت‌چکی درباره تعداد رانندگان اسنپ، تپسی و اوبر، بهانه‌ای می‌شود تا به این سوال پاسخ دهند که فکت‌نامه چگونه سوژه‌های خود را انتخاب می‌کند.
نگاهی به گزارش مجله لنست درباره واکسن رازی کووپارس و همچنین بررسی کمک‌های بین‌المللی در ایران در حوزه بهداشت نیز دیگر فکت‌چک‌هایی هستند که در این قسمت به آنها می‌پردازیم.
 
00:01:09 درباره گروه «پرنده‌ها واقعی نیستند» در آمریکا
00:12:55 آمارهای کودک‌‌همسری در ایران
00:25:07 رشته‌ها و گرایش‌ها در حوزه علمیه قم
00:32:36 میزان تولید محتوای اینترنت در خارج از کشور
00:38:23 مقایسه رانندگان تپسی، اسنپ و اوبر
00:43:46 ما در فکت‌نامه چگونه سوژه انتخاب می‌کنیم؟
01:02:08 مجله لنست و واکسن رازی کووپارس
01:07:11 کمک‌های بین‌المللی به ایران در حوزه بهداشت و سلامت
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
پادکست Daily درباره جنبش پرنده‌ها واقعی نیستند
ابعاد کودک‌همسری در ایران چقدر است؟حوزه علمیه قم چند رشته گرایش تحصیلی دارد؟‌
آمار نادرست درباره تولید محتوای اینترنت در خارج از کشور
آیا رانندگان اسنپ و تپسی بیشتر از اوبر است؟
مقاله لنست درباره واکسن استنشاقی رازی کووپارس
کمک‌های بین‌المللی به ایران در حوزه بهداشت و سلامت

مومیایی‌های فرازمینی!

این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه با مرور خبرهای مربوط به «جو روگن» چهره مشهور دنیای پادکست شروع می‌شود. فرهاد در این بخش توضیح می‌دهد که چه مسائلی برای سرویس «اسپاتیفای» به عنوان سرویس انحصاری پخش پادکست جو روگن به وجود آمده است و نقش انتشار نادرست مربوط به واکسیناسیون در این رابطه چیست.
در ادامه، مثل هر هفته به سراغ مرور فکت‌چک‌هایی می‌رویم که در سایت فکت‌نامه به آنها پرداخته‌ایم. ابتدا کمی درباره مساله ماندگاری سویه امیکرون بر روی سطوح پلاستیکی و پوست می‌گوییم و بعد هم به فکت‌چکی می‌پردازیم که ادعایی است از کتاب‌های درسی. کتاب پایه شیمی پایه دهم می‌گوید ایران یکی از ده قدرت اتمی دنیاست و ما نیز توضیح می‌دهیم که چرا این گفته،‌ نادرست است.
مومیایی‌های فرازمینی سه‌انگشتی هم یکی از سوژه‌های شنیدنی این قسمت است و در پایان نیز رضا درباره پاسخ یک کارشناس درباره واقعه مسجد گوهرشاد توضیح می‌دهد.
 
00:00:38 اخبار مربوط به جو روگن و اسپاتیفای
00:07:17 ماندگاری سویه امیکرون
00:11:29 دستاوردهای اتمی ایران در کتاب‌های درسی
00:17:48 مومیایی‌های فرازمینی
00:27:25 توضیح درباره تعداد کشته‌شدگان مسجد گوهرشاد
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
ماندگاری امیکرون بر سطح پوست و پلاستیک
آیا در دنیا ۱۰ کشور هسته‌ای وجود دارد که ایران یکی از آنهاست؟
آیا مومیایی‌های سه‌انگشتی نازکا، فرازمینی هستند؟

واقعه گوهرشاد و شایعه گور دسته‌جمعی

اقعه گوهرشاد و شایعه گور دسته‌جمعی
 
این هفته در پادکست فکت‌نامه، سوژه‌های مختلفی را مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ ارزش تولید ناخالص داخلی ایران می‌رویم و از مشکلاتی می‌گوییم که در محاسبه آن وجود دارد. وجود دلار چند نرخی، می‌تواند باعث به وجود آمدن گمراهی در این زمینه شود و مثلا این طور به نظر آید که حجم اقتصاد ایران از کشورهایی مثل ترکیه و عربستان هم بیشتر است. در حالی که مساله، مربوط به نرخ واقعی دلار است.
یک فکت‌چک تاریخی که این هفته سایت فکت‌نامه منتشر کردیم، مربوط به حاشیه‌های خبری است که در شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری بازتاب داشت؛ خبر نادرست کشف گور دسته‌جمعی و بعد از آن مرتبط کردن آن با واقعه مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴.
فکت‌چک‌هایی درباره تعداد نشریات علمی در حوزه‌های علمیه ایران و همچنین بررسی مالیات مذهبی کلیسا در آلمان هم، دیگر سوژه‌هایی هستند که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.
نگاهی به خبر شنیده‌شدن صدایی مهیب در غرب ایران و همچنین مروری بر چند کامنت شنوندگان پادکست هم بخش پایانی این اپیزود است.
00:00:46 ارزش تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر از ترکیه و عربستان است؟
00:09:58 مسجد گوهرشاد و کشف گور دسته‌جمعی در مشهد
00:24:51 تعداد نشریات علمی در حوزه‌های علمیه ایران
00:33:15 مالیات کلیسا در آلمان
00:38:46 منشا صدای مهیب شنیده‌شده در غرب کشور چیست؟
00:42:43 پاسخ به کامنت‌های شنوندگان
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
آیا ارزش تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر از ترکیه و عربستان است؟شایعه کشف گور دسته‌جمعی شهدای مسجد گوهرشاد در مشهد صحت ندارداغراق در آمار کشته‌شدگان واقعه گوهرشاد
چند «نشریه علمی» در حوزه‌های علمیه منتشر می‌شود؟
قانون مالیات کلیسا در آلمان چگونه است؟
منشا صدای مهیب شنیده‌شده در غرب کشور چیست؟آیا غربالگری موجب سقط ۷۰۰هزار جنین در سال می‌شود؟

اپیزود شاخ‌دارها

این هفته در پادکست فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی رفته‌ایم که اغلب، شاخ‌دارند. ابتدا ادعایی را بررسی می‌کنیم که از سوی ابراهیم رئیسی و برخی از رسانه‌ها در ایران منتشر شده است. بر اساس این ادعا، رشد صادرات غیرنفتی ایران در زمان دولت رئیسی ۴۰ درصد افزایش داشته است. توضیح می‌دهیم که چرا به این ادعا نشان گمراه‌کننده داده‌ایم.
اما سه ادعایی که به آنها شاخ‌دار داده‌ایم از این قرارند: ادعای مصطفی میرسلیم درباره تعداد کارمندان دولت در ایران، ادعای علی‌اکبر رائفی‌پور درباره اینکه به زودی همه سلاح‌های مدرن در جهان از کار می‌افتند و ادعای معاون وزیر بهداشت ایران درباره وجود اسناد MI6 مبنی بر دخالت آنها در شرایط جمعیتی در ایران. در پایان نیز فکت‌چکی را از روزنامه همشهری بررسی می‌کنیم که می‌گوید طبق اعلام یونسکو، فارسی تنها زبان کلاسیک زنده دنیاست.
 
00:01:33 رشد صادرات غیرنفتی در ایران
00:07:00 تعداد کارمندان ایران برای اداره آسیا
00:13:18 مفهوم عدد و آمار در میان مسئولان ایران
00:23:59 پدیده لاشامپ و از کار افتادن سلاح‌های مدرن
00:27:37 اسناد لو رفته از MI6 درباره جمعیت ایران
00:32:52 آیا زبان فارسی تنها زبان کلاسیک زنده دنیاست؟
00:36:11 جستجوی عبارت «ویروس زامبی» در میان فارسی‌زبانان
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
رشد واقعی صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟‌
مقایسه جمعیت کارمندان ایران با کارکنان بخش عمومی در کشورهای دیگر
آیا به‌زودی با رویداد لاشامپ، همه سلاح‌های مدرن از کار خواهد افتاد؟
آیا سندی مبنی بر توطئه انگلیس برای کاهش جمعیت ایران وجود دارد؟
آیا زبان فارسی تنها زبان کلاسیک زنده دنیا است؟

شایعه ویروس زامبی در شیان چین

شایعه همه‌گیری یک بیماری خطرناک در شهر شیان چین و بررسی دو گفته مسئولان ایرانی درباره خط فقر، موضوعاتی هستند که در این قسمت از پادکست هفتگی فک‌نامه به آنها می‌پردازیم. در عین حال بررسی می‌کنیم که آیا ناسا برای مواجهه با حیات فرازمینی، روحانیان را استخدام کرده است یا نه. به ژاپن می‌رویم تا ببینیم این شایعه که دولت این کشور در حال جمع‌آوری مایکروویو است، صحت دارد یا نه. در پایان نیز به نقش سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور پیشین ایران را در تعطیلی ایام فاطمیه می‌پردازیم و همچنین می‌بینیم رای‌های کاربران به اپلیکیشن اینستاگرام، چه تاثیری بر سهام شرکت متا می‌گذارد.
 
00:00:49 شایعه بیماری جدید در شیان چین
00:06:10 خط فقر برای خانواده در تهران کمی نزدیک به پنج میلیون تومان است
00:12:52 چند میلیون خانوار ایرانی زیر خط فقر زندگی می‌کنند؟
00:17:04 استخدام روحانیان دینی از سوی ناسا
00:31:10 دولت ژاپن و جمع‌آوری مایکرویوها در این کشور
00:35:41 نقش خاتمی در پررنگ‌شدن ایام فاطمیه
00:42:14 پایین آوردن ارزش سهام اینستاگرام با رای منفی کاربران
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
آیا یک بیماری جدید در شیان چین شیوع پیدا کرده باعث خونریزی گوش و چشم و بینی می‌شود؟
چند میلیون خانوار ایرانی زیر خط فقر زندگی می‌کنند؟
آیا ناسا روحانیون را برای بررسی مواجهه با حیات بیگانه استخدام کرده‌است؟
آیا ژاپن اجاق مایکروویو را از زندگی شهروندان حذف کرده‌است؟
آیا مناسبت «فاطمیه» توسط محمد خاتمی وارد تقویم رسمی شد؟
آیا دادن امتیاز پایین به اپلیکیشن اینستاگرام منجر به کاهش ارزش سهام فیس‌بوک می‌شود؟
پادکست سکه: نقشه فقر ایران چگونه است؟

سلیمانی، «انتقام سخت» و شلیک به پرواز ۷۵۲ اوکراین

قسمت ۴۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه، بازخوانی و مرور سه پرونده است. کشته‌شدن قاسم سلیمانی در عراق و در پی آن حمله ایران به پایگاه عین‌الاسد و البته شلیک سپاه به هواپیمای پرواز شماره ۷۵۲ اوکراین، رویدادهایی بود که در سال ۱۳۹۸، در بازه زمانی کوتاهی روی داد. این اپیزود،‌ مروری است بر آنچه فکت‌نامه در آن روزها انجام داد و بازخوانی خبرها و جریان‌های خبری جعلی و نادرستی است که درباره قاسم سلیمانی، حمله به عین‌الاسد و شلیک به هواپیمای اوکراینی منتشر شد.
در پایان این قسمت نیز گاه‌شمار وقایع مربوط به شلیک به هواپیمای اوکراینی را مرور می‌کنیم؛ از ساعات اولیه صبح چهارشنبه یعنی زمان شلیک تا صبح شنبه که ایران رسما به این شلیک اعتراف کرد.
 
00:00:45 حمله پهپادی آمریکا و کشته‌شدن قاسم سلیمانی
00:17:48 حمله سپاه به پایگاه عین‌الاسد
00:34:19 شلیک سپاه به هواپیمای پرواز شماره ۷۵۲ اوکراین
00:51:27 گاه‌شمار وقایع مربوط به شلیک به هواپیما
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
جمعیت مراسم تشییع جنازه قاسم سلیمانی در تهران و اهواز
بررسی ادعاهای اخیر درباره «مواضع اعتدالی» قاسم سلیمانی
پیام تسلیت طالبان به مناسبت کشته شدن قاسم سلیمانی جعلی است.
صدا و سیما و اخبار جعلی درباره «انتقام سخت»
نامه جعلی تلفات نیروهای آمریکایی در حمله ایران به پایگاه نظامی الاسد
پدر یک سرباز آمریکایی روی خط برنامه تلویزیونی آمریکایی
۸۰ کشته یا صفر؛ رسانه‌های داخل ایران یا رئیس جمهور آمریکا؛ کدام دروغ می‌گویند؟
آیا بی‌خبری رهبر و رئیس‌جمهوری ایران از ماجرای سقوط هواپیما ممکن است؟
گاهشمار وقایع سقوط هواپیمای اوکراینی (از لحظه سقوط تا قبول مسئولیت)
درستی‌سنجی اینفوگرافی ایرنا درباره هواپیمای اوکراینی

مستند حسن عباسی؛ کیسینجر خودخوانده مراسم حکومتی

این هفته در پادکست فکت‌نامه، نسخه صوتی مستندی را منتشر می‌کنیم که درباره یکی از چهره‌های جنجالی ایران یعنی حسن عباسی است.
حسن عباسی متولد ۱۳۴۵، یکی از پرمخاطب‌ترین مروّجان خبرهای ساختگی در میان جوانان حامی حکومت جمهوری اسلامی  است. تشکل‌ها و نهادهای وابسته به بسیج، به ویژه بسیج دانشجویی، از برگزارکنندگان اصلی مراسم سخنرانی عباسی در مناسبت‌های گوناگون بوده‌اند. او نمونه‌ای مثال زدنی از مبلّغان نظریه‌‌های ساختگی در ایران است که، با برخورداری از حمایت‌‌های حکومتی، از دسترسی ویژه به تریبون‌‌های عمومی برخوردارند. مبلّغانی که در جایگاه «استراتژیست»‌‌های حکومت نشسته‌اند و ادعاهایشان، در میان بسیاری از کسانی که سرنوشت دیگران را تعیین می‌کنند، جدی گرفته می‌شوند.

ما، رسانه و سوگیری‌ها

این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه، برخلاف هفته‌های دیگر، مرور فکت‌چک‌ها نیست بلکه مربوط به یکی از مهم‌ترین موضوعات دنیای درستی‌سنجی یعنی «سوگیری» است.
یکی از اصلی‌ترین دلایلی که موجب می‌شود ما در دام اخبار و اطلاعات نادرست بیافتیم، سوگیری‌های ماست. در این قسمت سعی می‌کنیم توضیح دهیم که این سوگیری‌ها چه هستند و چگونه می‌توانیم با شناخت آنها بهتر با رسانه‌های متعدد و سیل خبرهای درست و نادرست روبه‌رو شویم.
 
پادکست این هفته فکت‌نامه را فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکت‌نامه است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

عوارض خروج

چهار فکت‌چک در این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه بررسی می‌شوند که اصلی‌ترین آنها مربوط به خبر «افزایش نرخ عوارض خروج از کشور است»؛ خبری که در رسانه‌های مختلف با عنوان «نرخ پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی عوارض خروج» منتشر شد و البته خبری اشتباه بود.
ابتدا توضیح می‌دهیم که اشتباه منابع اولیه در این زمینه چه بوده چرا این عدد، درست نیست. بعد هم به این بهانه، فرصتی پیدا می‌کنیم که کمی درباره یکی از پروژه‌های تیم «اصل ۱۹» یعنی «ایران بودجه» صحبت کنیم؛ سایتی که می‌توانید به سادگی، اطلاعات زیادی را درباره بودجه ایران در آن پیدا کنید.
اما به غیر از این موضوع، سوژه «درخواست فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران» هم، یکی از فکت‌چک‌هایی بود که به آن پرداختیم.
رتبه کودک‌همسری ایران در جهان و تعداد سالمندان در سال ۱۴۲۰ هم دو موضوع دیگری هستند که درباره آن در پادکست فکت‌نامه خواهید شنید.
 
00:00:31 عوارض خروج در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱
00:10:53 معرفی سایت ایران‌بودجه
00:21:37 فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران
00:25:28 جمعیت سالمند ایران در سال ۱۴۲۰
00:32:42 رتبه کودک‌همسری ایران در جهان
00:41:54 به‌روزرسانی یک خبر درباره کرونا
00:45:20 پاسخ به یک انتقاد
 
پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. 
گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
 
فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم:
آیا در لایحه بودجه ۱۴۰۱، عوارض خروج بالای ۵ میلیون تومان تعیین شده است؟
آیا فیسبوک و اینستاگرام از دولت ایران درخواست مجوز فعالیت رسمی کرده‌اند؟
جمعیت سالمند ایرانی تا ۲۰ سال آینده چقدر است؟
آیا ایران بعد از گینه رکورددار کودک‌همسری در جهان است؟
سایت ایران‌بودجه